سرماخوردگی در بارداری یکی از شایع ترین مشکلاتی است که بسیاری از زنان باردار آن را تجربه می کنند. در این دوران ، به دلیل تغییرات هورمونی و تعدیل عملکرد سیستم ایمنی ، بدن مادر حساس تر شده و احتمال ابتلا به عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی افزایش می یابد. خوشبختانه در اغلب موارد ، سرماخوردگی خفیف بوده و خطری جدی برای مادر یا جنین ایجاد نمی کند؛ اما آگاهی از روش های درمان ایمن و داروهای مجاز در بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد. به همین دلیل ، شناخت دقیق علائم سرماخوردگی در حاملگی ، داروهای مجاز و روش های پیشگیری ، نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد.
تأثیر بارداری بر سیستم ایمنی بدن
در دوران بارداری ، سیستم ایمنی بدن مادر دچار تغییرات موقتی می شود. این تغییرات به گونه ای طراحی شده اند که بدن مادر جنین را به عنوان یک عامل خارجی پس نزند. در نتیجه ، پاسخ های ایمنی بدن تا حدی کاهش می یابد و همین موضوع باعث می شود زنان باردار نسبت به ویروس ها و باکتری ها آسیب پذیرتر شوند. مطالعات نشان می دهد که احتمال ابتلا به سرماخوردگی در سه ماهه اول بارداری بیشتر است ، زیرا بدن هنوز در حال تطبیق با شرایط جدید است. با ورود به سه ماهه دوم ، سیستم ایمنی تا حدی متعادل تر شده و شدت ابتلا به عفونت ها کاهش می یابد. با این حال ، در تمام طول بارداری باید مراقبت های لازم برای پیشگیری از سرماخوردن رعایت شود.
علائم سرماخوردگی در بارداری چیست؟
سرماخوردگی معمولاً به دلیل ویروسی به نام رینوویروس ایجاد می شود که به راحتی از طریق تماس مستقیم یا قطرات تنفسی منتقل می گردد. علائم سرماخوردگی در زنان باردار تفاوت زیادی با سایر افراد ندارد ، اما ممکن است احساس خستگی شدیدتر باشد. این علائم معمولاً به تدریج ظاهر شده و طی چند روز تشدید می شوند.
شایع ترین علائم سرماخوردگی در بارداری عبارت هستند از:
- آبریزش و گرفتگی بینی ، عطسه های مکرر و احساس فشار در سینوس ها
- سرفه خشک ، گلودرد ، خستگی خفیف و تب پایین (کمتر از ۳۷.۷ درجه سانتی گراد)
در بیشتر موارد ، این علائم طی ۷ تا ۱۰ روز برطرف می شوند و نیاز به درمان دارویی جدی ندارند؛ اما در صورت تداوم تب بالا یا بدتر شدن وضعیت عمومی ، مراجعه به متخصص زنان و زایمان تهران یا شهر محل سکونت ضروری است.
داروهای مجاز برای سرماخوردگی در بارداری
زمانی که باردار هستید ، هر تصمیم درمانی می تواند به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر سلامت جنین تأثیر بگذارد. برخلاف دوران قبل از بارداری که مصرف داروهای بدون نسخه برای سرماخوردگی رایج است ، در دوران حاملگی بسیاری از این داروها ممکن است برای رشد جنین مضر باشند.
داروهایی که معمولاً با تجویز پزشک در بارداری استفاده می شوند شامل موارد زیر هستند:
- استامینوفن به عنوان تب بر و مسکن اصلی
- لوراتادین ، ستیریزین و کلرفنیرامین برای کاهش علائم آلرژیک
- دکسترومتورفان و گایافنزین برای کنترل سرفه
- اسپری های بینی مانند فلوتیکازون یا اکسی متازولین (در مدت کوتاه)
استامینوفن به طور کلی بی خطرترین گزینه برای کاهش تب و درد در بارداری محسوب می شود. با این حال ، توصیه می شود تنها در صورت نیاز ، با کمترین دوز و کوتاه ترین مدت مصرف شود ، زیرا برخی مطالعات جدید به ارتباط احتمالی مصرف طولانی مدت آن با افزایش ریسک اختلالات رشدی اشاره کرده اند.
داروهای ممنوعه برای سرماخوردگی در بارداری
برخی داروهای رایج سرماخوردگی می توانند برای جنین خطرناک باشند و نباید بدون نظر پزشک مصرف شوند. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و برخی ترکیبات ضداحتقان از جمله این موارد هستند.
در دوران بارداری ، مصرف داروهایی مانند ایبوپروفن ، ناپروکسن ، آسپرین ، کدئین ، فنیل افرین و محصولات حاوی بنزوکائین توصیه نمی شود. همچنین سودوافدرین در سه ماهه اول بارداری و در زنان مبتلا به فشار خون بالا باید با احتیاط جدی مصرف شود. همواره پیش از مصرف هر دارویی ، حتی داروهای بدون نسخه ، با پزشک خود مشورت کنید.
راه های پیشگیری از سرماخوردگی در دوران بارداری
اگرچه پیشگیری کامل از سرماخوردگی امکان پذیر نیست ، اما رعایت برخی نکات ساده می تواند خطر ابتلا را به طور قابل توجهی کاهش دهد. تقویت سیستم ایمنی و اصلاح سبک زندگی نقش مهمی در سلامت مادر باردار دارد.
داشتن خواب کافی ، تغذیه سالم و متنوع ، شست و شوی مرتب دست ها و پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار ، از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه محسوب می شوند. همچنین استفاده از ماسک در محیط های شلوغ ، مدیریت استرس ، ترک سیگار و انجام فعالیت بدنی سبک با تأیید پزشک ، به حفظ سلامت عمومی بدن کمک می کند.
سخن آخر
سرماخوردگی در بارداری معمولاً بیماری خفیفی است و در بیشتر موارد خطری برای جنین ایجاد نمی کند. با این حال ، حساسیت دوران بارداری ایجاب می کند که در انتخاب روش درمان و مصرف داروها نهایت دقت به کار گرفته شود. آگاهی از علائم ، داروهای مجاز و ممنوع و رعایت اصول پیشگیری به مادران باردار کمک می کند این دوره را با آرامش و اطمینان بیشتری پشت سر بگذارند. مهم ترین اصل این است که پیش از مصرف هرگونه دارو ، حتماً با پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت شود.
